Franz Werfel

Batxillerren eguna

.Batxilerren eguna 1928koa da eta kutsu espresionista nabarmena dauka. Nerabeen arteko istorioa da eta egileak oso ondo islatzen du mende hasiera hartako giro itogarria. Krisi eta aldaketa garai hartan txertatzen du Werfelek kontakizuna: lizeoko ikasgela batean gizarte oso bat ispilatzen da eta austriar gizartean bezala ikasgelan ere gertatzen dira endekatze, gainbehera eta aldaketa garai haietako fenomeno
berak. Ankerkeria eta erru istorioa da. Giza talde batek gizabanako baten, partaide baten suntsiketa lan isil eta gordinari ekiten dio: Adler gelako mutil azkarrena da, eta Sebastianek, bekaizti, ikaskideak bere ingurura bildu eta Adler barregarri utzi ondoan, turko-buru hartzen dute. Urteak igarota, Sebastian instrukzio-epaile bihurtzen da eta hara non Adler ekartzen dioten hilketa lazgarri baten susmagarri.
Hobenak gain hartzen dio eta idatziz isurtzen du paperean hobenaren zama.

FRANZ WERFEL
Pragan jaio zen (garai hartan inperio austriar-hungariarreko hiria zena) Franz Kafka, Max Brod, Martin Buber eta beste intelektual judu batzuen garaikide eta adiskide izan zen, XX. mende hasieran.
Armada austriar-hungariarrean eman zituen bere zerbitzuak I. Mundu Gerran, bai Errusiako frontean bai prentsabulegoan, baina traidoretzat salatu zuten beraren bakezaletasunagatik.

1929an Alma (Schindler) Mahlerrekin ezkondu zen, musikariaren alargunarekin alegia, zeina Walter Gropius arkitektoarengandik dibortziatu baitzen berarengatik. Idazle ospetsua zen ordurako, baina nazioarteko ospea 1933an lortu zuen Musa Daghen berrogei egunak
argitaratu zuenean; izan ere, armeniar genozidioari buruzko nobela izugarri horrek, mundu osoaren arreta erakarri zuen.
Judu gisa identifikaturik, Werfelek ihes egin zuen Austriatik 1938an Hitlerren aurrera-pausoak ikusita, eta Frantziara joan zen. Alemaniarrek Frantzia okupatu zutenean, Bigarren Mundu Gerran eta juduak nazien sustsipen-eremuetara eramaten zituzten garaian, Varian Fry kazetari amerikarraren laguntzaz, Marsellatik Estatu Batuetara ihes egin zuen
bere emaztearekin.
Franz Werfel Los Angelesen hil zen 1945ean eta Rosendale hilerrian lur eman zioten bertan. Hala ere, haren gorpuzkinak lurpetik atera eta Vienara ekarri zuten.