Hogeita bi urte zituela Idatzi zuen bere lehen eleberria Natalia Ginzburg idazle italiarrak: Hirira doan bidea -orain Igelak euskaraz kaleratua-. Ez zen, ordea, bere lehen lana izan. Aurrez bestelako lan batzuk argitaratu zituen egunkarietan. Aurreko lanek ez bezala, eleberri horrek, ordea, Ginzburgen literaturaren ezaugarri berezienak batzen ditu bere baitan.
Idazle fina izan zen Ginzburg, baina oso zorrotza eta gordina. «Harrigarria da estiloaren soiltasuna. Baina, are harrigarriagoa zera da: azalekco konplikaziorik gabeko estilo horretan, are eta krudelago bilakatzen du bai bere estiloa bai komunikatu nahi duena», dio Pello Lizarralde itzultzaileak. Estilo eta hizkuntza sinple baina oso aberatsa erabiltzen zuen idazleak.
Izan ere, sekretu txiki asko gordetzen ditu Gimburgen idazkerak bere barnean. «Liburu horrek ozpin eta pozoi ugari du. Koilara txikian zerbitzatutako ozpin tantak eskaintzen ditu autoreak; eta samina are eta mingarriagoa egiten da horrela». Izan ere, ez da estilo ariketa berezirik testuan. Handinahirik ez dagoela dio Lizarraldek, eta horrek indar handia ematen diola narrazioari.
Ginzburgen obra historikoa ere bada, nolabait. Bi gudate bizi izan zituen idazle italiarrak; bere senarrarekin, konfinamenduan eta erbestean bizi izan zen; eta garaiko gertaera latzenak hurbiletik bizi izan zituen. Hori guztia eta gehiago batzen du bere lanak.
Hirira doan bidea lanean lehen pertsonan idazten du autoreak. Eta errepikapenez beteta dago testua. Ahozkotasunari oso lotuta dago,, baina zabartasunik gabe. Hala azaldu du Lizarraldek, eta gurean ere halalko autorerik izan direla gehitu du: «Neurri batean, Atxagak egin zituen halakoak bere hasierako garaian: ahozkotasunari erreparatu, berak entzun zituen istorioak moldatu, eta irakurleoi ekarri zizkigun. Bi anai esaterako. Halako lanen tradizioa galdu berria da; horregatik da hain hunkigarria».

Sena zainetan

Esan bezala, italiarrak oso gazte zela idatzi zuen bere lehen eleberria. Eta sasoi hartan idazle gutxi batzuk besterik ez-zituela ezagutzen esana zuen behin eta berriz autoreak. Txekhov idazlearen izena aipatzen zuen. Hala azaldu du Lizarraldek: «Txekhoven eleberri bat gustatu omen zitzaion. Eta hura zen bere erreferentzia bakarra». Idazle horren eredua hartu zuen Ginzburgek, eta horri bere sena erantsi. «Sen ikaragarria zuen emakurne horrek. Txekhov erro modernoaren aitzindarietako bat izan zen. Gaur egun AEBetan minimalgeneroa deitzen dioten horren aitzindaria. Eta Ginzburgek hura izan zuen erreferentzia puntu bakarra. Kontuan izatekoa da hori. Bestalde, Faulknerrek esandakoari kasu eginez, ezagutzen zuenaren inguruan idazten zuen soilik». Horra hor bere arrakastaren beste giltzetako bat.

lkuspegi femeninoa

Emakurneen idazkera ezberdina izan daitekeen itauna oso eztabaidatua da aspaldian nonahi. Lizarraldek honakoa dio: «Emakumeek ez dutela idazkera berezirik diote askok egun. Nik, ostera, kasu honetan, berezia dela uste dut. Natalia Ginzburgek duen begiratzeko modu hori emakumearena da. Oso gizon gutxik egin dezake halakorik. Sufritu ere beste modu batera sufritu zutelako garai hura emakumeek, ziur aski». Idazle italiarrak bizi izan zituen uneek ere zerikusia izan zuten bere idazkeran. «Kontuak kontu, literaturaren eginkizuna oso ongi ezagutzen zuen emakumea zen».

Itzal arteko ahots ozena

1916. urtean jaio zen, Palermon, eta gazte ekin zion idazle ibilbideari, 17 urte zituela. Bere bizimodu latzak bere.literatura mota definitu zuen, ziur aski. Gazte ezkondu zen, Leone Ginzburgekin -bere abizena jaso zuen-. Senarra konfinatu egin zuten, faxismoari aurre egiteagatik. Hala, gaitzizenez sinatu zituen hainbat lan; Hirira doan bidea, adibidez, Alessandra Tornimparti ezizenaz atera zuen. Bere lanak ez ziren berandu arte ezagun egin. Egun, ordea, itzaletik irten da haren-ahotsa, eta XX. mendeko ahotsik ozenenen artean sailkatu dute. Editore lanetan jardun zuen, Italian batik bat. Eta bigarrenez ezkondu zen. 1982an, Italiako Parlamentuko diputatu aukeratu zuten.
Egindako ibilbidearen adibide garbia da idatzitako lanen zerrenda: E Stato cosi (1952), Tutti i Nostri leri (Gure iragana; 1952), Le voci della sera (Ahotsak arrastian;1961), Lessico Famigliare (Familiako esaerak; 1963) eta Familia (1977) besteak beste. Minbiziak jota hil zen, 1991ko urrian.